De geschiedenis: van WIP naar SRI
De WIP (Werkgroep Infectiepreventie) werd in 1988 opgericht om landelijke richtlijnen te ontwikkelen voor infectiepreventie in de zorg. Deze richtlijnen werden gebruikt in ziekenhuizen, verpleeghuizen en andere zorginstellingen. De WIP zorgde ervoor dat zorgverleners duidelijke instructies hadden om infecties te voorkomen.
In 2017 werd de WIP opgeheven vanwege financieringsproblemen. Hierdoor ontstond een situatie waarin er geen centrale organisatie meer was voor het beheer en de actualisatie van infectiepreventierichtlijnen. Zorginstellingen werkten daardoor noodgedwongen met richtlijnen die niet meer up-to-date waren.
Om hierin te voorzien, is in 2021 de Samenwerkingsorganisatie Richtlijnen Infectiepreventie (SRI) opgericht. Het SRI zorgt sindsdien voor de ontwikkeling van nieuwe richtlijnen en het actualiseren van bestaande richtlijnen op basis van de nieuwste inzichten. Daarbij is er aandacht voor verschillende zorgdomeinen: ziekenhuizen, langdurige zorg (zoals verpleeghuizen, revalidatie en thuiszorg) én de publieke gezondheidszorg (zoals de GGD).
Twee soorten richtlijnen: generiek en domeinspecifiek
Binnen het SRI worden richtlijnen gemaakt over:
- Generiek onderwerpen – dit zijn algemene onderwerpen die van toepassing zijn om 2 of meer zorgdomeinen. Zoals bijvoorbeeld handhygiëne of Persoonlijke beschermingsmiddelen.
- Specifieke onderwerpen – dit zijn onderwerpen die van toepassing zijn op 1 specifiek domein, zoals bijvoorbeeld infectiepreventie op het operatiekamercomplex in de ziekenhuizen of dieren en planten in de langdurige zorg
De oorspronkelijke ambitie van het SRI was over generieke onderwerpen richtlijnen te ontwikkelen met adviezen die voor alle zorgdomeinen toepasbaar zijn. In de praktijk bleek echter dat de domeinen sterk van elkaar verschillen en andere behoeften hebben. De werkomstandigheden en behoeften in bijvoorbeeld een ziekenhuis zijn anders dan in de thuiszorg of bij de GGD. Hierdoor sloten de generieke richtlijnen niet goed aan. Daarom is de aanpak aangepast: SRI levert (indien relevant) nu aparte richtlijnen op voor elk zorgdomein. Dit betekent dat ook bij generieke onderwerpen per domein een eigen richtlijn wordt gemaakt, afgestemd op de specifieke praktijk.
De SRI zit op dit moment in een overgangsfase. De eerder ontwikkelde generieke richtlijnen worden nu aangepast. Ze worden herschreven zodat ze beter passen bij de dagelijkse praktijk in elk afzonderlijk zorgdomein. Zo ontstaan er richtlijnen die beter aansluiten bij wat zorgverleners echt nodig hebben op hun eigen werkplek.
De rol van SKILZ in de langdurige zorg
Voor de langdurige zorg speelt SKILZ (Stichting Kwaliteitsimpuls Langdurige Zorg) een belangrijke rol in de ontwikkeling van domein specifieke richtlijnen voor het domein langdurige zorg. Hiervoor heeft SKILZ een werkgroep die een aantal al eerder geschreven generieke richtlijnen vertaalt naar de langdurige zorgsituaties. Zo zorgen zij ervoor dat de richtlijnen goed aansluiten bij de praktijk. Op deze pagina zie je welke 10 generieke richtlijnen door de werkgroep van SKILZ vertaald worden naar de langdurige zorgsetting en welke al klaar zijn. Dankzij deze richtlijnen kunnen zorgverleners de kans op infecties verkleinen en bijdragen aan een veiligere zorgomgeving.
De rol van het RIVM in de richtlijnen voor de publieke gezondheidszorg
Eigenlijk is deze rol vergelijkbaar met de rol van SKILZ voor de langdurige zorg. Het RIVM is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van richtlijnen voor de publieke zorg en de vertaling van de generieke richtlijnen naar de situaties in de publieke gezondheidszorg zodat met name de GGD hiermee goed aan de slag kan. De GGD kan aan de hand van deze richtlijnen bijvoorbeeld medische kinderdagverblijven en scholen met een uitbraak goed ondersteunen.
Wat kun jij zelf doen met de richtlijnen?
Als zorgmedewerker kun je natuurlijk een kijkje nemen op de site van het SRI. Daar kun je richtlijnen vinden die de basis voor infectiepreventiemaatregelen leggen voor jouw werk. Jouw organisatie moet de inhoud van deze richtlijnen vertalen naar handzame protocollen en/of werkinstructies voor jou en je collega’s. Zo kun je de richtlijnen opvolgen zonder deze helemaal door te hoeven lezen. Als je nu iets in het protocol niet begrijpt, dan kun je natuurlijk altijd ter verduidelijking de uitleg in de richtlijn opzoeken. De domein specifieke richtlijnen voor de langdurige zorg staan ook op de website van SKILZ. De domein specifieke richtlijnen voor de medisch specialistische zorg zoals voor ziekenhuizen staan ook op de website van de Federatie Medisch specialisten (FMS).
Wil je meer weten over deze richtlijnen? Kijk dan op de websites van SRI en SKILZ voor de nieuwste ontwikkelingen.